Torino FC to jeden z tych klubów, które mają historię bogatszą niż większość współczesnych gigantów Serie A — siedem tytułów mistrzowskich, pięć Pucharów Włoch i jedna z największych tragedii w historii futbolu. Jeśli dopiero zaczynasz interesować się tym klubem, warto zrozumieć, dlaczego kibice z Turynu mówią o przeszłości z taką intensywnością. Odpowiedź leży w latach czterdziestych, w drużynie zwanej Grande Torino — i w tym, co wydarzyło się 4 maja 1949 roku na wzgórzu Superga.

Torino FC: rozgrywki w bieżącym sezonie

Torino FC rywalizuje w Serie A oraz krajowych pucharach — wszystkie mecze, zarówno te już rozegrane, jak i zaplanowane, znajdziesz w zestawieniu poniżej. Aktualna tabela i wyniki są na bieżąco aktualizowane, więc warto wracać tu regularnie, żeby śledzić postępy Byków w sezonie.

Skąd pochodzi „Il Toro”? Początki klubu

Klub został założony 3 grudnia 1906 roku. Wśród założycieli był m.in. Vittorio Pozzo, późniejszy trener reprezentacji Włoch. Już sam ten fakt mówi sporo o randze środowiska, z którego wyrósł klub.

Tradycyjnym kolorem klubu jest bordowy (granata), a symbolem — wspięty byk, tradycyjny symbol miasta Turyn, od którego pochodzi przydomek Il Toro (Byk). Do 1970 roku klub występował jako AC Torino, a w latach 1970–2005 jako Torino Calcio.

Mecze domowe Torino rozgrywa na Stadio Olimpico Grande Torino, który mieści prawie 28 000 widzów. Nazwa stadionu nie jest przypadkowa — to hołd złożony legendarnemu składowi z lat czterdziestych.

Grande Torino — era dominacji

Złote lata Torino to bez wątpienia lata czterdzieste. W 1939 roku prezesem klubu został Ferruccio Novo, a jego przyjście zapoczątkowało powstanie ekipy określanej jako Grande Torino. Drużyna prowadzona przez kapitana Valentino Mazzolę zdobyła pięć kolejnych Scudetto i jeden Puchar Włoch między 1942 a 1949 rokiem.

Ekipa z Piemontu stała się pierwszym zespołem, który w jednym sezonie zdobył Scudetto i Coppa Italia — w sezonie 1942/43. To osiągnięcie, które do dziś pozostaje punktem odniesienia dla włoskiego futbolu.

W tamtym okresie Torino FC dostarczało reprezentacji Włoch dziesięciu zawodników z jedenastki. Praktycznie cała kadra reprezentacji Włoch składała się wtedy z piłkarzy Torino. Trudno o lepszy dowód na absolutną dominację jednego klubu w danej epoce.

Torino jest jednym z zaledwie trzech zespołów w Serie A, które wygrały pięć lub więcej tytułów z rzędu — obok Juventusu i Interu Mediolan. Klub posiada też rekord Serie A pod względem liczby bramek zdobytych w jednym sezonie: 125 goli w sezonie 1947/48.

Valentino Mazzola — serce Grande Torino

Valentino Mazzola był kapitanem drużyny, jej emocjonalnym centrum i prototypem nowoczesnego ofensywnego pomocnika. Urodzony w 1919 roku, grał dla Torino od 1942 roku aż do śmierci. Łączył w sobie cechy, które dziś przypisujemy najlepszym „dziesiątkom” — kreatywność, skuteczność i przywództwo na boisku.

Grande Torino nie było po prostu świetną włoską drużyną — to jeden z najbardziej taktycznie zaawansowanych zespołów lat czterdziestych. Mazzola był twarzą tej rewolucji. Jego syn, Sandro Mazzola, poszedł w jego ślady i stał się legendą Interu Mediolan — co sprawia, że historia rodziny Mazzolów jest jedną z najbardziej niezwykłych w historii włoskiego futbolu.

Katastrofa na Superga — 4 maja 1949

To wydarzenie, które zmieniło Torino FC na zawsze. Grande Torino wracało do domu po meczu towarzyskim w Lizbonie przeciwko Benfice, rozegranym na cześć pożegnania z futbolem kapitana Ferreiry — przyjaciela Valentino Mazzoli.

Na pokładzie znajdowało się 18 piłkarzy, trenerzy, działacze, trzej dziennikarze i załoga — łącznie 31 osób. Warunki pogodowe nad Turynem były fatalne: gęsta mgła, ulewny deszcz, niemal zerowa widoczność i silny wiatr. O godzinie 17:03 samolot z ogromną prędkością uderzył w tylny nasyp Bazyliki Superga, położonej na wysokości 669 metrów na wzgórzu nad Turynem.

Katastrofa lotnicza na Superga 4 maja 1949 roku zabiła 31 osób i skutecznie zakończyła jedną z najważniejszych dynastii w historii futbolu. Klub stracił praktycznie cały skład, sztab szkoleniowy i część dziennikarzy relacjonujących wyjazd.

Tragedia często przysłaniała taktyczną innowacyjność Torino, jego kulturową siłę i wpływ na przyszłość gry. Grande Torino zasługuje na pamięć nie tylko jako ofiara katastrofy, ale jako drużyna, która wyprzedzała swoją epokę.

Trofea Torino FC — pełne zestawienie

Klub wygrał Serie A siedem razy, Serie B trzy razy i Coppa Italia pięć razy. To dorobek, który plasuje Torino w gronie historycznie najlepszych włoskich klubów — choć od lat dziewięćdziesiątych gablota pozostaje pusta.

W 1992 roku Torino zagrało w finale Pucharu UEFA — to najbliżej europejskiego trofeum, jakie klub kiedykolwiek był. Ostatecznie przegrało rywalizację, ale sam awans do finału był dowodem na to, że w latach dziewięćdziesiątych drużyna potrafiła jeszcze rywalizować na najwyższym poziomie.

Sezon 1975/76 — ostatnie Scudetto

W sezonie 1975/76 Torino zdobyło swój siódmy tytuł Serie A. Był to spektakularny comeback — Juventus prowadził o pięć punktów, a Torino odwróciło losy rywalizacji i sięgnęło po mistrzostwo przewagą dwóch punktów, dokładnie 27 lat po tragedii na Superga.

Kluczową rolę w tamtym triumfie odegrali Francesco Graziani i Paolo Pulici — uderzający duet ataku Torino. To był sezon, w którym wszystko zagrało — dobra organizacja, skuteczność i odrobina szczęścia w decydujących momentach. Od tamtej pory Torino nie zdołało już sięgnąć po Scudetto.

Najlepsi strzelcy w historii klubu

Historia goli w Torino FC to historia dwóch wyraźnych epok: tej przedwojennej i powojennej, oraz tej współczesnej reprezentowanej przez Andreę Belottiego.

Rekordzistą pod względem bramek jest Paolo Pulici z dorobkiem 172 goli, które zdobywał w latach 1967–1982. Na drugim miejscu plasuje się Julio Libonatti z 157 bramkami, strzelonymi w sezonach 1925–1934.

W nowszej historii klubu na szczególną uwagę zasługuje Andrea Belotti. W sezonie 2016/17 zdobył 26 bramek w lidze i 28 we wszystkich rozgrywkach — to jeden z najlepszych indywidualnych sezonów w historii klubu w XXI wieku. Belotti przez lata był twarzą Torino, kapitanem i głównym strzelcem, zanim opuścił klub.

Derby della Mole — rywalizacja z Juventusem

Torino ma wielką lokalną rywalizację z Juventusem, a ich mecze noszą nazwę Derby della Mole. To jedno z najbardziej emocjonalnych spotkań w całym kalendarzu Serie A — dwa kluby z tego samego miasta, ale o zupełnie innej historii i statusie finansowym.

W kolejnych dekadach Torino przez większość czasu egzystowało w cieniu drugiego turyńskiego klubu — Juventusu. Dysproporcja zasobów jest ogromna, co sprawia, że każde zwycięstwo Byków w derbach smakuje wyjątkowo. Kibice Torino nie zapominają, że to właśnie ich klub dominował w mieście i w całych Włoszech, zanim Juventus stał się tym, czym jest dziś.

Bankructwo i odrodzenie — rok 2005

Problemy finansowe i kolejne spadki do niższych lig doprowadziły Torino do ogłoszenia bankructwa w 2005 roku. Klub odrodzono jednak już rok później, a drużyna szybko zdołała wrócić do Serie A.

Choć większość osób używa skróconej nazwy Torino FC, pełna nazwa to Torino Football Club. Do 1970 roku klub występował jako AC Torino, a w latach 1970–2005 jako Torino Calcio. Dzisiejsza nazwa jest więc stosunkowo nowa — formalnie klub pod obecnym szyldem istnieje od 2005 roku.

Powrót do elity nie był natychmiastowy, ale Torino konsekwentnie odbudowywało pozycję w Serie A. Łącznie klub rozegrał 90 sezonów w Serie A i 12 w Serie B. To bilans, który potwierdza, że mimo wzlotów i upadków Torino należy do stałego grona włoskiej ekstraklasy.

Torino FC w liczbach — co warto zapamiętać

• 7 tytułów mistrzowskich Serie A — ostatni w 1976 roku
• 5 Pucharów Włoch — ostatni w 1993 roku
• 31 ofiar katastrofy na Superga (4 maja 1949)
• 172 bramki Paolo Puliciego — rekord wszech czasów klubu
• 125 goli w sezonie 1947/48 — rekord Serie A
• 10 z 11 zawodników reprezentacji Włoch z szeregów Grande Torino

Torino FC to klub, który rozumie się dopiero wtedy, gdy pozna się jego historię. Sama tabela ligowa czy bieżące wyniki to tylko fragment obrazu — za każdym meczem kryje się dziedzictwo, którego żaden inny włoski klub nie dźwiga w podobny sposób.