Biało-czerwoni na mundialu, olimpijski złoty medal, legendarni strzelcy i bramkarze, którzy zapisali się w historii światowego futbolu – reprezentacja Polski w piłce nożnej to historia pełna wielkich sukcesów, dramatycznych porażek i postaci, które stały się ikonami sportu. Od pierwszego oficjalnego meczu w 1921 roku aż po współczesność, polska kadra przeżywała momenty chwały i trudne okresy, ale zawsze budziła emocje kibiców.

Największe triumfy przyszły w latach 70. i 80., kiedy Polacy dwukrotnie stawali na podium mistrzostw świata i zdobywali medale olimpijskie. Tamte drużyny, prowadzone przez legendarnych trenerów, stworzyły fundamenty polskiego futbolu i wyznaczały standardy dla kolejnych pokoleń. Dziś, z Robertem Lewandowskim na czele, reprezentacja Polski wciąż walczy o powrót do światowej elity.

Reprezentacja Polski w piłce nożnej – skład na obecny sezon

Kadra narodowa regularnie się zmienia, a selekcjonerzy testują nowych zawodników i szukają optymalnych rozwiązań taktycznych. Aktualny skład reprezentacji Polski tworzą piłkarze grający w najlepszych europejskich ligach, którzy reprezentują biało-czerwone barwy w eliminacjach i turniejach finałowych. Pełną listę piłkarzy, którzy obecnie reprezentują Polskę, znajdziesz poniżej.

Początki polskiej piłki reprezentacyjnej

Pomysł stworzenia piłkarskiej reprezentacji Polski narodził się w 1919 roku podczas założycielskiego zgromadzenia Polskiego Związku Piłki Nożnej. Jako jeden ze swoich głównych celów na początku działalności, władze PZPN postawiły sobie udział męskiej kadry narodowej w turnieju piłkarskim Letnich Igrzysk Olimpijskich w Antwerpii (1920). Plan ten jednak nie doszedł do skutku z powodu wojny polsko-bolszewickiej.

Dwa lata później Polska rozegrała swój pierwszy oficjalny mecz – 18 grudnia 1921 roku przegrała w Budapeszcie w spotkaniu towarzyskim z Węgrami 0:1. To właśnie ten dzień uznaje się za narodziny polskiego futbolu reprezentacyjnego. W kolejnych latach kadra rozgrywała głównie mecze towarzyskie, budując doświadczenie i przygotowując się do większych wyzwań.

Pierwsze sukcesy w międzywojniu

Prawdziwy przełom nastąpił w latach 30. „Biało-Czerwoni” pod wodzą Józefa Kałuży wywalczyli 4. miejsce turnieju piłkarskiego Igrzysk Olimpijskich Berlin 1936. To był pierwszy wielki sukces polskiej reprezentacji na arenie międzynarodowej, który pokazał, że Polska może rywalizować z najlepszymi drużynami Europy.

Debiut w finałach mistrzostw świata nastąpił 5 czerwca 1938 na Stade de la Meinau w Strasburgu w przegranym po dogrywce 5:6 spotkaniu 1/8 finału z Brazylią. Ten mecz przeszedł do historii głównie dzięki wyczynowi Ernesta Wilimowskiego. Zdobywca 21 bramek w 22 meczach międzypaństwowych, na arenie światowej zasłynął przede wszystkim strzeleniem 4 goli podczas wspomnianego boju z Brazylią, co do mundialu 1994 było niepobitym rekordem MŚ.

Wielkim sukcesem polskiej reprezentacji przed wybuchem II wojny światowej było pokonanie (4:2) 27 sierpnia 1939 na stadionie Wojska Polskiego w Warszawie ówczesnych wicemistrzów globu – Węgrów. Niestety, wybuch wojny przerwał rozwój polskiego futbolu na wiele lat.

Trudne lata powojenne i odbudowa

Pierwszy po II wojnie światowej mecz polska reprezentacja rozegrała 11 czerwca 1947 w Oslo, przegrywając 1:3 z Norwegią. Odbudowa kadry szła powoli, a wyniki pozostawiały wiele do życzenia. W tym samym roku, 26 czerwca 1948 w Kopenhadze reprezentacja Polski doznała najwyższej porażki w swojej historii, przegrywając z Danią 0:8.

Lata 50. i 60. to okres prób i błędów. W plebiscycie Polskiego Związku Piłki Nożnej ogłoszonego w 1969 roku Gerard Cieślik został wybrany najlepszym piłkarzem 50-lecia. Cieślik był legendą Ruchu Chorzów i symbolem polskiego futbolu tamtych czasów, choć reprezentacja wciąż nie mogła przebić się na wielkie turnieje.

Złota era – Orły Górskiego i brązowe medale

1 grudnia władze PZPN po raz drugi powierzyły funkcję selekcjonera Kazimierzowi Górskiemu, tym razem miał podejmować samodzielne decyzje. Ta decyzja zmieniła oblicze polskiego futbolu. Reprezentacja Polski prowadzona przez legendarnego szkoleniowca Kazimierza Górskiego wywalczyła złoty medal na Igrzyskach Olimpijskich w 1972 roku. W finale jego drużyna pokonała Węgry 2:1, a na konto biało-czerwonych dwukrotnie wpisywał się Kazimierz Deyna.

Mundial 1974 – szczyt możliwości

Mundiale w 1974 i 1982 roku to okres, w którym Polska należała do absolutnej światowej czołówki. Pod wodzą Kazimierza Górskiego w 1974 roku Polacy zdominowali rywali, pokonując m.in. Włochów i Brazylię. Drużyna z legendarnym Grzegorzem Latą, Kazimierzem Deyną i Janem Tomaszewskim wywalczyła trzecie miejsce ogrywając Brazylię 1:0.

Mecz półfinałowy z Niemcami pozostaje jednym z najbardziej kontrowersyjnych w historii. Tego dnia miała miejsce wielka ulewa i chociaż murawa nie nadawała się do gry i tak podjęto decyzję o rozegraniu pojedynku. Aby awansować do dalszych rozgrywek Polacy potrzebowali zwycięstwa, zaś gospodarze wyłącznie remisu. Niestety, brodzenie w błocie nie wyszło biało-czerwonym na dobre. Nie zdołali pokonać Seppa Maiera, za to do polskiej bramki trafił Gerd Mueller.

Grzegorz Lato strzelił w turnieju 7 goli i zdobył tytuł króla strzelców. Jego rekord pobił dopiero 28 lat później Cristiano Ronaldo, strzelając 8 bramek.

W najlepszej „jedenastce” turnieju znalazło się aż czterech Polaków: Jan Tomaszewski, Kazimierz Deyna, Grzegorz Lato i Robert Gadocha. To pokazuje, jak silna była tamta reprezentacja Polski w piłce nożnej.

Hiszpania 1982 – powtórka sukcesu

Osiem lat później historia się powtórzyła – tym razem ekipa Antoniego Piechniczka znów sięgnęła po brąz, pokonując w meczu o trzecie miejsce Francję 3:2. W tym najmniej oczekiwanym momencie, gdy w kraju trwał stan wojenny, reprezentacja, pod wodzą Antoniego Piechniczka, wzniosła się na wyżyny swoich możliwości – z hiszpańskich MŚ przywiozła brązowy medal.

Gwiazdą tego turnieju był Zbigniew Boniek. Zdobywca trzech bramek podczas meczu mistrzostw świata przeciwko Belgii, wybrany do „Jedenastki Gwiazd” tego turnieju. Hat-trick przeciwko Belgii to jeden z najbardziej pamiętnych występów polskiego piłkarza na mundialu.

Legendy polskiej reprezentacji

Przez ponad sto lat historii reprezentacji Polski w piłce nożnej przewinęło się wielu wybitnych zawodników. Niektórzy z nich zapisali się nie tylko w historii polskiego, ale i światowego futbolu.

Kazimierz Deyna – geniusz z Legii

Kazimierz Deyna na stałe zapisał się w historii polskiego sportu, jako chyba najlepszy piłkarz w dziejach naszego kraju. Uczestnik turniejów finałowych mistrzostw świata (1974, 1978) oraz Igrzysk Olimpijskich (1972, 1976). Srebrny medalista mundialu (1974), złoty i srebrny medalista Igrzysk Olimpijskich (1972, 1976). Król strzelców Igrzysk Olimpijskich w Monachium, wybrany do „Jedenastki Gwiazd” mistrzostw świata 1974. Zginął tragicznie w wypadku samochodowym w 1989 roku.

Grzegorz Lato – król strzelców mundialu

Grzegorz Lato to jedyny polski piłkarz, który został królem strzelców mistrzostw świata. Reprezentacja Polski dwukrotnie zajmując trzecie miejsce w końcowej klasyfikacji – w 1974 roku w Niemczech, kiedy królem strzelców został Grzegorz Lato, i w 1982 roku w Hiszpanii. Jego dorobek to 45 goli w 100 meczach reprezentacyjnych, co przez wiele lat było rekordem kadry.

Zbigniew Boniek – wszechstronny mistrz

Nie bez powodu został włączony do grona 100 najlepszych piłkarzy światowej piłki według FIFA. Z Juventusem FC sięgał po najcenniejsze trofea, w tym Puchar Mistrzów (1985). W opinii wielu ekspertów był najlepszym, oraz na pewno najbardziej wszechstronnym, napastnikiem w historii polskiego futbolu.

Jan Tomaszewski – człowiek, który zatrzymał Anglię

Nasz wspaniały niegdyś bramkarz zagrał tam kapitalnie i został ochrzczony określeniem „Człowiek, który zatrzymał Anglię”. Tamten zwycięski remis dawał nam awans do Mistrzostw Świata 1974 w RFN i tak naprawdę rozpoczął lawinę sukcesów w reprezentacyjnej piłce. Mecz na Wembley w 1973 roku przeszedł do historii jako jeden z najważniejszych w dziejach polskiej kadry.

Włodzimierz Lubański – legenda Górnika

Przez lata najlepszy strzelec reprezentacji Polski, w której osiągał bardzo dobre liczby – 48 goli w 75 występach. Legenda Górnika Zabrze, w którym grał 12 lat, zdobywając m.in. 7 tytułów mistrzowskich i 4 korony króla strzelców najwyższej ligi. Kontuzja w 1976 roku przerwała karierę jednego z najlepszych polskich napastników w historii.

Ernest Wilimowski – przedwojenna gwiazda

Największą gwiazdą przedwojennej reprezentacji był Ernest Wilimowski, zdobywca czterech goli w jednym meczu MŚ, co pozostawało rekordem mundiali do 1994 r. Jego historia jest skomplikowana ze względu na przynależność do Górnego Śląska i późniejszą grę dla reprezentacji III Rzeszy, ale jego wyczyn na mundialu 1938 pozostaje niesamowity.

Robert Lewandowski – współczesna ikona

Robert Lewandowski (RL9) to zdobywca 5 bramek w 9 minut, najlepszy napastnik na świecie, zdobywca Ligi Mistrzów i najlepszy reprezentant Polski. Kapitan reprezentacji Polski od 2014 roku bije kolejne rekordy i umacnia swoją pozycję jako największy strzelec w historii kadry.

Robert Lewandowski jest obecnie najlepszym strzelcem reprezentacji Polski w historii z ponad 80 golami na koncie i wciąż powiększa swój dorobek.

Jego kariera klubowa – od Lecha Poznań, przez Borussię Dortmund i Bayern Monachium, aż po Barcelonę – to pasmo sukcesów. W reprezentacji Polski prowadzi drużynę jako kapitan i wzór do naśladowania dla młodszych zawodników. Choć reprezentacji nie udało się osiągnąć wielkich sukcesów w jego erze, jego indywidualne osiągnięcia budzą szacunek na całym świecie.

Trenerzy, którzy zmienili historię

Kazimierz Górski – trener tysiąclecia

Kazimierz Górski był jednym z najwybitniejszych trenerów w historii polskiego futbolu. Prowadził reprezentację Polski do największych sukcesów, w tym do złotego medalu IO 1972 i brązowego medalu MŚ 1974. Jego drużyna, zwana Orłami Górskiego, stała się symbolem polskiego sportu. Został nawet uhonorowany najwyższym odznaczeniem UEFA – Rubinowym Orderem Zasługi.

Antoni Piechniczek – architekt drugiego brązu

Antoni Piechniczek był trenerem reprezentacji Polski w latach 1981-1986, prowadząc drużynę do brązowego medalu mistrzostw świata w 1982 roku. To drugi i na razie jedyny szkoleniowiec po Górskim, który zdobywał medal na tak wielkiej imprezie z naszą drużyną narodową.

Największe sukcesy reprezentacji Polski

Największe to dwa brązowe medale mistrzostw świata zdobyte w 1974 i 1982 roku oraz złoty medal na igrzyskach olimpijskich w 1972 roku. Z najnowszej historii warto wspomnieć ćwierćfinał mistrzostw Europy w 2016 roku.

Rok	Turniej	Osiągnięcie	Trener
1936	Igrzyska Olimpijskie Berlin	4. miejsce	Józef Kałuża
1972	Igrzyska Olimpijskie Monachium	Złoty medal	Kazimierz Górski
1974	Mistrzostwa Świata RFN	3. miejsce (brązowy medal)	Kazimierz Górski
1976	Igrzyska Olimpijskie Montreal	Srebrny medal	Kazimierz Górski
1982	Mistrzostwa Świata Hiszpania	3. miejsce (brązowy medal)	Antoni Piechniczek
1992	Igrzyska Olimpijskie Barcelona	Srebrny medal	Janusz Wójcik
2016	Mistrzostwa Europy Francja	Ćwierćfinał	Adam Nawałka

Najlepsi strzelcy w historii reprezentacji Polski

Klasyfikacja najlepszych strzelców kadry narodowej pokazuje, kto miał największy wkład w bramkowy dorobek biało-czerwonych. Oto czołówka:

1. Robert Lewandowski – ponad 80 goli (wciąż aktywny)
2. Włodzimierz Lubański – 48 goli w 75 meczach
3. Grzegorz Lato – 45 goli w 100 meczach
4. Kazimierz Deyna – 41 goli w 97 meczach
5. Ernest Pohl – 39 goli
6. Andrzej Szarmach – 32 gole
7. Zbigniew Boniek – 24 gole w 80 meczach
8. Ernest Wilimowski – 21 goli w 22 meczach
9. Jakub Błaszczykowski – 21 goli
10. Euzebiusz Smolarek – 19 goli

Ernest Wilimowski ma najlepszy stosunek goli do meczów w historii reprezentacji Polski – prawie gol na mecz (21 bramek w 22 występach).

Stadiony reprezentacji Polski

Najwięcej spotkań w roli gospodarza piłkarska reprezentacja Polski rozegrała na Stadionie Wojska Polskiego w Warszawie (74); po raz pierwszy wystąpiła na nim 26 października 1930 w meczu z Łotwą. Drugą pozycję wśród polskich stadionów pod względem liczby rozegranych spotkań międzypaństwowych zajmuje Stadion Śląski w Chorzowie (63 mecze). Obiekt ten najbardziej ze wszystkich krajowych aren kojarzony jest z sukcesami reprezentacji, m.in. ze zwycięstwami nad ZSRR (1957), Anglią (1973), Holandią (1975 i 1979), Włochami (1985) i Portugalią (2006).

Stadion Śląski to miejsce kultowe dla polskich kibiców. To właśnie tam rozegrano wiele najważniejszych meczów eliminacyjnych, które dawały awans na wielkie turnieje. Atmosfera podczas meczów w Chorzowie zawsze była wyjątkowa, a biało-czerwoni regularnie korzystali z przewagi własnego boiska.

Trudne lata i powrót na mundial

Po mundialach w 1986 roku reprezentacja Polski przeszła przez trudny okres. Kadra pojechała jeszcze na kolejny mundial, gdzie zaprezentowała się znacznie gorzej, a po którym – zgodnie z „klątwą” Zbigniewa Bońka – Polaków miało zabraknąć w finałach największej piłkarskiej imprezy przez dwadzieścia lat. Ta „klątwa” faktycznie się sprawdziła – Polska nie zakwalifikowała się na mistrzostwa świata przez 16 lat.

Przełom nastąpił w 2002 roku, kiedy reprezentacja Polski po latach nieobecności zakwalifikowała się na mundial w Japonii i Korei Południowej. Choć drużyna nie wyszła z grupy, sam awans był ogromnym sukcesem. Cztery lata później Polacy ponownie zagrali na mistrzostwach świata w Niemczech, ale znów odpadli w fazie grupowej.

Euro 2016 – najlepszy wynik w XXI wieku

Mistrzostwa Europy 2016 we Francji to największy sukces reprezentacji Polski w piłce nożnej w XXI wieku. Pod wodzą Adama Nawałki drużyna dotarła do ćwierćfinału, gdzie dopiero po serii rzutów karnych przegrała z późniejszym finalistą – Portugalią.

W fazie grupowej Polska wygrała z Irlandią Północną i zremisowała z Niemcami, co dało awans z pierwszego miejsca. W 1/8 finału biało-czerwoni pokonali Szwajcarię po rzutach karnych w dramatycznym meczu. Cztery lata później było już znacznie lepiej, bo to właśnie Błaszczykowski zdobył dla nas zwycięskiego gola w meczu z Ukrainą, a następnie pokonał Yanna Sommera w spotkaniu 1/8 finału ze Szwajcarią, które później rozstrzygnęliśmy na swoją stronę w serii rzutów karnych.

Rekordy i ciekawostki

• Najwyższa wygrana: Polska – Norwegia 9:0 (1963)
• Najwyższa porażka: Dania – Polska 8:0 (1948)
• Najwięcej występów: Robert Lewandowski (ponad 150 meczów)
• Najszybszy gol: Różne źródła podają różnych zawodników
• Jedyny Polak – król strzelców MŚ: Grzegorz Lato (1974)

Reprezentacja Polski rozegrała swój pierwszy oficjalny mecz 18 grudnia 1921 roku, co oznacza, że w 2021 roku minęło 100 lat od debiutu kadry.

Współczesna reprezentacja Polski

Ostatnie lata to czas zmian w reprezentacji Polski w piłce nożnej. Po Euro 2016 drużyna zakwalifikowała się na mundial 2018 w Rosji i 2022 w Katarze, choć w obu przypadkach odpadła w fazie grupowej. Zmieniają się trenerzy, odchodzą doświadczeni zawodnicy, a ich miejsce zajmują młodsi piłkarze.

Robert Lewandowski pozostaje liderem i kapitanem zespołu, ale wokół niego budowana jest nowa kadra. Wojciech Szczęsny w bramce, Piotr Zieliński w środku pola czy młodsi zawodnicy grający w topowych europejskich ligach – to fundament, na którym opiera się współczesna reprezentacja Polski.

Największym wyzwaniem pozostaje powtórzenie sukcesów z lat 70. i 80. Choć od tamtych czasów minęło wiele lat, polscy kibice wciąż marzą o medalu na wielkim turnieju. Czy obecne pokolenie będzie w stanie spełnić te marzenia? Czas pokaże, ale historia pokazuje, że reprezentacja Polski w piłce nożnej potrafi zaskoczyć i osiągnąć wielkie rzeczy, gdy wszyscy w nią wierzą.