Reprezentacja Belgii w piłce nożnej mężczyzn przez ostatnią dekadę była jednym z najgłośniejszych tematów w światowym futbolu. „Złote pokolenie” z Kevinem De Bruyne, Edenem Hazardem i Romelu Lukaku na czele miało zdobyć wszystko – Mundial, Euro, dominować przez lata. Skończyło się na brązowym medalu mistrzostw świata 2018 i bolesnym rozczarowaniu. Historia tej generacji to opowieść o niewykorzystanym potencjale, ale też o największym sukcesie belgijskiego futbolu w historii.

Reprezentacja Belgii w piłce nożnej – kluczowi zawodnicy aktualnego składu

Kadra narodowa Belgii przechodzi obecnie proces przebudowy po zakończeniu ery złotego pokolenia. W zespole wciąż znajdują się doświadczeni liderzy, ale coraz większą rolę odgrywają młodzi zawodnicy, którzy mają zapewnić kontynuację sukcesów. Kompletny skład reprezentacji Belgii z aktualnymi danymi znajdziesz w tabeli poniżej.

Geneza złotego pokolenia – od zapaści do światowej czołówki

Jeszcze w 2007 roku Belgia zajęła w swojej grupie eliminacyjnej do mistrzostw Europy piąte miejsce: za Finami, Serbami, Portugalią i Polską. Trudno było wtedy przewidzieć, że za kilka lat ten sam kraj będzie liderem rankingu FIFA i faworytem do wygrania każdego turnieju.

Po latach suszy, kiedy Belgia nie awansowała na żaden wielki turniej między 2002 a 2014 rokiem, narodziło się nowe „złote pokolenie”. Systematyczna praca nad rozwojem młodych talentów w akademiach takich klubów jak Anderlecht, Club Brugge czy Genk zaczęła przynosić owoce. Belgijscy piłkarze masowo trafiali do najlepszych lig europejskich, gdzie zdobywali doświadczenie i rosli w siłę.

Reprezentacja Belgii przez kilka lat (2015-2018) utrzymywała się na szczycie lub w ścisłej czołówce rankingu FIFA, co było bezprecedensowym sukcesem dla stosunkowo małego kraju.

Wtedy właśnie pojawił się termin „złote pokolenie” – generacja piłkarzy, która miała przynieść Belgii pierwsze w historii wielkie trofeum w piłce nożnej.

Twarze złotego pokolenia – gwiazdy, które miały zdobyć wszystko

Kevin De Bruyne – mózg zespołu

Kevin De Bruyne, jeden z najlepszych ofensywnych pomocników na świecie swojego pokolenia – to twarz współczesnej reprezentacji Belgii. De Bruyne, rozgrywający Manchesteru City, przez lata był kreatywnym sercem kadry. W sezonie 2019/20 pobił rekord asyst w Premier League, notując ich 20. Z Manchesterem City wygrał praktycznie wszystko, łącznie z Ligą Mistrzów w 2023 roku.

W reprezentacji De Bruyne rozegrał ponad 100 meczów i strzelił 25 goli. Jego wizja gry, precyzyjne podania i umiejętność czytania sytuacji na boisku sprawiały, że Belgia grała widowiskowy, ofensywny futbol. Problem w tym, że indywidualna klasa nie zawsze przekładała się na zespołowy sukces.

Eden Hazard – niewykorzystany potencjał

Eden Hazard rozegrał 114 meczów dla reprezentacji i strzelił 33 gole. W Chelsea był jednym z najlepszych skrzydłowych na świecie – jego drybling, zwrotność i umiejętność rozgrywania piłki zachwycały kibiców. Z londyńskim klubem zdobył dwa mistrzostwa Anglii, Ligę Europy i Puchar Anglii.

Transfer do Realu Madryt w 2019 roku miał być ukoronowaniem kariery, ale okazał się rozczarowaniem. Kontuzje i spadek formy sprawiły, że w Madrycie nie pokazał nawet połowy swoich możliwości. W reprezentacji również wahania formy były widoczne – Hazard to „Doktor Jekyll w Chelsea i Mr Hyde w Realu”, jak określili go eksperci. Po mundialu 2022 zakończył karierę reprezentacyjną, nie zdobywając wymarzonego wielkiego trofeum.

Romelu Lukaku – rekordzista strzelecki

Romelu Lukaku jest najlepszym strzelcem w historii Belgii z 72 golami, debiutując w reprezentacji w 2010 roku przeciwko Chorwacji. To imponujący wynik, szczególnie że Lukaku wciąż gra w kadrze i może ten rekord jeszcze poprawić.

Na mundialu 2018 Romelu Lukaku strzelił 4 gole, finiszując na drugim miejscu listy strzelców turnieju. Jego fizyczność, szybkość i instynkt strzelecki czyniły go jednym z najgroźniejszych napastników świata. Grał w Chelsea, Evertonie, Manchesterze United, Interze Mediolan i AS Romie. Wszędzie strzelał bramki, choć nie wszędzie z taką samą regularnością.

Pozostałe filary zespołu

Thibaut Courtois, Jan Vertonghen, Thomas Vermaelen, Toby Alderweireld, Axel Witsel, Marouane Fellaini, Dries Mertens tworzyli trzon reprezentacji Belgii przez ostatnie kilkanaście lat. Courtois zdobył Złotą Rękawicę na MŚ 2018 jako najlepszy bramkarz turnieju. Vertonghen z 132 meczami jest rekordzistą pod względem występów w kadrze. Witsel i Alderweireld rozegrali po 116 spotkań, Mertens 102.

To była konstelacja gwiazd grających w najlepszych klubach Europy – Realu Madryt, Manchesterze City, Chelsea, Tottenhammie, Borussii Dortmund, Napoli. Na papierze skład wyglądał imponująco.

Mundial 2018 – szczyt możliwości i największy sukces

Najlepszy wynik reprezentacja Belgii osiągnęła w roku 2018, kiedy po przegranej z Francją (0:1) w półfinale i po zwycięstwie z Anglią (2:0) w meczu o trzecie miejsce zdobyła brązowy medal. To był moment, w którym złote pokolenie pokazało swój potencjał.

Droga do półfinału była imponująca. W fazie grupowej Belgowie pokonali Panamę 3:0, Tunezję 5:2 i Anglię 1:0. W 1/8 finału rozbili Japonię 3:2 po spektakularnym zwrocie akcji – przegrywali już 0:2, ale odwrócili losy meczu. W ćwierćfinale Belgowie pokonali 2:1 Brazylię i wydawało się, że mistrzostwo świata dla „Czerwonych Diabłów” jest realne.

Półfinał z Francją okazał się barierą nie do przejścia. Porażka 0:1 zakończyła marzenia o finale. Belgia przegrała 0:1 półfinał z Francją i pozostał jej tylko mecz o trzecie miejsce z Anglikami, wygrany 2:0. Zespół prowadzony przez Roberto Martineza grał ofensywny, widowiskowy futbol, ale zabrakło tego jednego kroku do finału.

Turniej	Rok	Wynik	Osiągnięcie
Mistrzostwa Świata	2018	Brązowy medal	Największy sukces złotego pokolenia
Mistrzostwa Świata	2014	Ćwierćfinał	Pierwszy wielki turniej nowej generacji
Euro	2016	Ćwierćfinał	Porażka z Walią 1:3
Euro	2020 (2021)	Ćwierćfinał	Porażka z Włochami 1:2
Mistrzostwa Świata	2022	Faza grupowa	Rozczarowanie i koniec ery Martineza
Euro	2024	1/8 finału	Porażka z Francją 0:1

Dlaczego nie udało się wygrać? Anatomia porażki

Belgia ma najlepszych piłkarzy na świecie, ale to nie znaczy, że ma najlepszą drużynę na świecie – te słowa Czesława Michniewicza przed meczem z Polską w 2022 roku idealnie oddają problem belgijskiej kadry.

To zdolne pokolenie nie zdobyło żadnego medalu wielkiej imprezy juniorskiej dla drużyn od 16 do 21 lat i zapewne nie jest to przypadek. Gwiazdy grały fenomenalnie w klubach, ale w reprezentacji brakowało chemii, zgrania, wspólnego DNA.

Problem pierwszy – wahania formy kluczowych zawodników

Hazard błyszczał w Chelsea, ale w Realu i często w kadrze był cieniem samego siebie. Lukaku imponował w Interze, ale w Chelsea zawodził. Jedyny, który gra zwykle równo i dobrze, jeśli nie jest kontuzjowany, to De Bruyne. Brak stabilności w występach kluczowych graczy kosztował Belgię w najważniejszych momentach.

Problem drugi – brak prawdziwego lidera

Brak prawdziwego przywódcy, takiego naprawdę w pełni charyzmatycznego lidera, który w szatni walnie pięścią w stół, a na boisku pociągnie zespół do sukcesu w najtrudniejszych, decydujących momentach. Vincent Kompany próbował pełnić tę rolę, ale nie miał takiej siły przebicia jak Ronaldo, Zidane czy Modrić.

Problem trzeci – podziały w szatni

Belgia to kraj podzielony językowo – północ mówi po niderlandzku (flamandzku), południe po francusku. Dużo się mówiło, że tylko z tego powodu w kadrze tworzyły się grupki. Na tym cierpiała nie tylko komunikacja, ale też zgranie na boisku, co jest rzeczą fundamentalną.

Problem czwarty – zbyt długie przywiązanie do tych samych nazwisk

Belgom brakowało świeżej krwi i regularnego wietrzenia szatni. Widać było jak na dłoni przywiązanie selekcjonera do nazwisk, co niespecjalnie się sprawdziło. Martinez zbyt długo stawiał na tych samych zawodników, nie dając szans młodym. Gdy w końcu przyszedł czas na zmiany, było już za późno.

Historyczne sukcesy przed erą złotego pokolenia

Zanim narodziło się złote pokolenie, reprezentacja Belgii miała w swoim dorobku kilka znaczących osiągnięć, które warto przypomnieć.

Największym osiągnięciem futbolu belgijskiego jest złoty medal Igrzysk Olimpijskich z 1920 roku oraz brązowy z 1900 roku.

W 1920 roku jako gospodarz Igrzysk Olimpijskich reprezentacja Belgii sięgnęła w bardzo kontrowersyjnych okolicznościach po złoty medal. W finale przy stanie 2:0 dla Belgów z boiska zdecydowała się zejść drużyna Czechosłowacji, która tym samym zaprotestowała przeciw nieobiektywnym sędziowaniu. Mimo kontrowersji, to wciąż największy sukces w historii belgijskiego futbolu.

W finale Mistrzostw Europy 1980 przyszło im grać z reprezentacją RFN, z którą „Czerwone Diabły” przegrały 1:2. Zostali tym samym wicemistrzami Europy. To drugi najważniejszy sukces przed erą złotego pokolenia.

W 1986 roku na mistrzostwach w Meksyku Belgia przegrała w półfinale z Argentyną (0:2), po czym zajęła czwarte miejsce po porażce z Francją (2:4). Wtedy liderem zespołu był Jan Ceulemans, legenda belgijskiego futbolu.

Legendy z lat 80. i 90. – fundament pod przyszłe sukcesy

Jan Ceulemans rozegrał 96 meczów między 1977 a 1991 rokiem. Ceulemans, nazywany „Kapitanem Odwagi”, był uniwersalnym zawodnikiem – grał jako napastnik, skrzydłowy i pomocnik. Jest także najlepszym strzelcem Club Brugge w historii ze 191 golami ligowymi. To właśnie on poprowadził Belgię do historycznego czwartego miejsca na mundialu 1986.

Enzo Scifo to kolejna ikona tamtych lat. Grał w czołowych klubach Serie A – Interze, Torino, AS Monaco. Jego elegancki styl gry i precyzyjne podania zachwycały kibiców na czterech kolejnych mundialach. Reprezentował Belgię 84 razy, zdobywając 18 goli.

Jean-Marie Pfaff zrewolucjonizował pozycję bramkarza w belgijskim futbolu. Jego legendarne występy na Mistrzostwach Świata 1986 do dziś pozostają w pamięci kibiców. W barwach Bayernu Monachium zdobył trzy tytuły mistrza Niemiec, a FIFA uznała go za jednego z najlepszych bramkarzy XX wieku.

Rekordziści i statystyki – liczby, które robią wrażenie

Zawodnik	Mecze	Gole	Lata gry
Jan Vertonghen	132	10	2007-2024
Axel Witsel	116	13	2008-2024
Toby Alderweireld	116	5	2009-2023
Eden Hazard	114	33	2008-2022
Dries Mertens	102	21	2011-2023
Romelu Lukaku	100+	72	2010-obecnie
Jan Ceulemans	96	23	1977-1991

Najwyższe zwycięstwa w historii Belgowie odnosili na domowych obiektach: 9:0 nad Zambią w 1994 r., 10:1 nad San Marino w 2001 r. oraz ponownie dwukrotnie 9:0 – nad Gibraltarem w 2017 r., a także nad San Marino w 2019 r. Z drugiej strony, najwyższą porażkę 2:11 Belgia zanotowała na początku XX wieku w meczu z amatorską reprezentacją Anglii.

Koniec ery i nowy początek – co dalej z reprezentacją Belgii?

„Czerwone Diabły” z Romelu Lukaku i Kevinem De Bruyne na czele odpadli z Euro 2024 już w 1/8 finału po porażce 0:1 z Francją. To był symboliczny koniec złotego pokolenia. Złote pokolenie Belgów przeminęło.

Roberto Martinez odszedł po mundialu 2022 w Katarze, gdzie Belgia odpadła już w fazie grupowej. Zastąpił go Domenico Tedesco, włoski szkoleniowiec z niemieckim paszportem, który wcześniej prowadził Schalke 04 i RB Lipsk. Jego zadaniem była przebudowa kadry, ale wyniki na Euro 2024 nie przekonały nikogo. W 2025 roku stery przejął Rudi Garcia, doświadczony francuski trener, który ma wprowadzić Belgię w nową erę.

Owszem, są teraz młodzi i zdolni, jak Jeremy Doku, Orel Mangala czy Lois Openda. Jednak na razie to nie jest ta sama klasa piłkarska, co ich starsi koledzy. Belgia po prostu ma obecnie przeciętną kadrę.

Pytanie brzmi: czy Belgia będzie w stanie wyprodukować kolejne złote pokolenie? System szkolenia młodzieży wciąż funkcjonuje dobrze, akademie w Anderlechcie, Club Brugge czy Standardzie Liège regularnie produkują talenty trafiające do czołowych lig europejskich. Ale czy pojawi się kolejna generacja na poziomie De Bruyne’a, Hazarda i Lukaku? To pokaże czas.

Podsumowanie – niespełnione marzenia czy sukces?

Jak ocenić złote pokolenie Belgii? Z jednej strony największy sukces tej generacji to brązowy medal mistrzostw świata w Rosji w 2018 roku – to najlepszy wynik w historii belgijskich występów na mundialu (wcześniej było czwarte miejsce w 1986). Z drugiej strony, mając taką konstelację gwiazd, oczekiwania były znacznie wyższe.

Kibice w Belgii oczekiwali, że ich kadra, z takim gwiazdami jak Hazard, De Bruyne, Courtois, Lukaku i plejadą innych znakomitych piłkarzy, wygra mundial, albo Euro (nigdy w historii to Belgom się nie udało), ale to są jak dotąd płonne nadzieje.

Być może problem tkwił w mentalności, może w braku lidera, może w złym timingu – najlepsza forma klubowa nie zawsze pokrywała się z wielkimi turniejami. A może po prostu zabrakło szczęścia w kluczowych momentach. Jedno jest pewne – ta generacja zapisała się w historii belgijskiego futbolu jako najlepsza, ale jednocześnie jako ta, która nie wykorzystała pełni swojego potencjału. Brązowy medal z 2018 roku pozostanie ich największym osiągnięciem, ale też przypomnieniem o tym, jak blisko byli do czegoś znacznie większego.