Everton to jeden z najstarszych i najbardziej utytułowanych klubów w historii angielskiej piłki — 9 tytułów mistrzowskich, 5 Pucharów Anglii, 1 Puchar Zdobywców Pucharów — a mimo to od ponad 30 lat czeka na kolejne trofeum. Klub z Liverpoolu zaczął nowy rozdział: po 133 latach opuścił Goodison Park i przeprowadził się do Hill Dickinson Stadium. To dobry moment, żeby spojrzeć na całą historię tej drużyny — skąd przyszła, co osiągnęła i gdzie jest teraz.
Everton: rozgrywki w bieżącym sezonie
The Toffees rywalizują aktualnie w Premier League oraz pucharach krajowych — kompletne zestawienie meczów, wyników i terminarz bieżącego sezonu we wszystkich rozgrywkach znajdziesz w tabeli poniżej. Dane są na bieżąco aktualizowane, więc warto wracać tu regularnie przed każdą kolejką.
Początki: od St Domingo FC do angielskiej elity
Everton został założony w 1878 roku jako St Domingo FC — nazwa wzięła się od kaplicy metodystycznej, której parafianie zaczęli grać w piłkę dla rozrywki. Rok później klub przemianowano na Everton FC. Everton jest jedną z dwunastu ekip, które założyły angielską ekstraklasę piłkarską, co daje mu status prawdziwego pioniera angielskiej piłki.
Everton był drugim klubem, który wygrał angielski tytuł — Football League w sezonie 1890–91, w trzecim roku istnienia rozgrywek. Klub już w drugim sezonie wywalczył wicemistrzostwo kraju, natomiast w trzecim zdobył premierowy tytuł. Do sukcesu doprowadził ekipę Fred Geary, strzelec 20 bramek, w tym autor dwóch hat-tricków.
Everton jest rekordzistą pod względem sezonów spędzonych w najwyższej klasie rozgrywkowej Anglii i opuścił łącznie tylko cztery sezony w elicie. To liczba, która mówi sama za siebie — przez ponad 130 lat niemal nieprzerwana obecność na szczycie angielskiej piłki.
Okres międzywojenny i pierwsze trofea
W okresie międzywojennym Everton przeżywał radosne chwile, zdobywając trzy mistrzostwa Anglii i dwa puchary kraju. Były też najgorsze momenty w historii klubu — dwa spadki z elity. Pierwszy nastąpił po kampanii 1929/1930, ale już po rocznym rozbracie Toffi wrócili do ekstraklasy i uzyskali jeden z trzech wspomnianych tytułów.
Właśnie w tym czasie pojawił się człowiek, który na zawsze wpisał się w historię nie tylko Evertonu, ale całej angielskiej piłki. Dixie Dean ustanowił w sezonie 1927–28 rekord strzelecki — 60 goli w 39 meczach ligowych, który wciąż pozostaje niepokonany. To liczba, która brzmi nierealistycznie w dzisiejszych czasach, gdy najlepsi strzelcy osiągają 25–30 bramek w sezonie.
60 goli w jednym sezonie ligowym — rekord Dixiego Deana z 1927–28 nie został pobity od blisko 100 lat. Dla porównania: najlepsi współcześni napastnicy zdobywają w Premier League 25–30 bramek.
Everton zdobył Puchar Anglii, najstarsze piłkarskie rozgrywki pucharowe na świecie, pięciokrotnie. Pierwszy triumf przyszedł w 1905 roku, gdy pokonali Newcastle United 2–1 w finale.
Złota era lat 80. — Howard Kendall i najlepszy okres w historii klubu
Mistrzostwo, Puchar Europy i niedokończona dynastia
Lata 80. to najsławniejszy okres w historii Evertonu — były gracz Howard Kendall wrócił do klubu jako trener i odmienił drużynę, czyniąc z niej najlepszy zespół w kraju. W połowie dekady Everton wygrał dwa mistrzostwa First Division, jeden Puchar Anglii i Puchar Zdobywców Pucharów w 1985 roku.
Everton zdobył Puchar Zdobywców Pucharów w sezonie 1984–85, pokonując austriacki Rapid Wiedeń 3–1 w finale. Ostatnie mistrzostwo ligowe przyszło w sezonie 1986–87 pod wodzą Kendalla. Toffees wyprzedzili drugiego w tabeli Liverpoola o dziewięć punktów.
Kevin Ratcliffe, kapitan drużyny w latach 1980–1991, prowadził Everton przez najlepszy okres w historii klubu, wygrywając dwa tytuły ligowe, Puchar Anglii i Puchar Zdobywców Pucharów. To była drużyna zbudowana na solidnych fundamentach — defensywa, środek pola i skuteczność w ataku działały jak jeden mechanizm.
Tragedia Heysel i koniec europejskich marzeń
To, co mogło stać się początkiem dynastii, zostało brutalnie przerwane przez okoliczności niezależne od samego klubu. W 1985 roku Howard Kendall zbudował drużynę, która była nie tylko najlepsza w Anglii — można było argumentować, że była najlepsza w Europie. Jednak po tragedii na stadionie Heysel angielskie kluby zostały wykluczone z europejskich rozgrywek. Everton — który właśnie zdobył Puchar Zdobywców Pucharów — zapłacił za to cenę nieproporcjonalnie wysoką w stosunku do swojej winy.
Zakaz europejskich rozgrywek uderzył w Everton w momencie, gdy drużyna była u szczytu możliwości. Bez możliwości rywalizacji na kontynencie, najlepsi zawodnicy stopniowo odchodzili, a okno na zbudowanie trwałej dominacji zamknęło się bezpowrotnie.
Ostatnie trofeum: FA Cup 1995
Everton ostatni raz sięgnął po poważne trofeum w sezonie 1994–95, zdobywając Puchar Anglii. Paul Rideout strzelił jedynego gola, a drużyna prowadzona przez Joe Royle’a pokonała Manchester United 1–0 na Wembley. Trzy miesiące później Toffees dołożyli do tego Tarczę Charytatywną, pokonując mistrzów Premier League — Blackburn — również 1–0.
Od tamtej pory minęło ponad 30 lat. Choć klub przeżywa aktualnie najdłuższą suszę bez trofeum, nowa era została zapoczątkowana na Hill Dickinson Stadium nad brzegiem Mersey.
Everton w erze Premier League — historia bez tytułu
The Toffees są jednym z sześciu angielskich klubów, które nigdy nie spadły z Premier League od momentu jej powstania w 1992 roku — to niezwykłe osiągnięcie. Jednak samo utrzymanie się w elicie to za mało jak na klub z takimi tradycjami.
Everton wygrał angielski tytuł dziewięć razy, ale nigdy w erze Premier League. W nowych rozgrywkach klub przez długi czas oscylował w okolicach pierwszej dziesiątki, regularnie walcząc o europejskie puchary — szczególnie za kadencji Davida Moyesa w latach 2002–2013, gdy Toffees kilkukrotnie plasowali się w górnej połowie tabeli i grali w Lidze Europy.
| Sezon/okres | Trener | Wynik/osiągnięcie |
|---|---|---|
| 1984–85 | Howard Kendall | Mistrzostwo Anglii + Puchar Zdobywców Pucharów |
| 1985–86 | Howard Kendall | Wicemistrzostwo (runner-up za Liverpoolem) |
| 1986–87 | Howard Kendall | Mistrzostwo Anglii (ostatni tytuł ligowy) |
| 1994–95 | Joe Royle | Puchar Anglii (ostatnie trofeum) |
| 2004–05 | David Moyes | 4. miejsce w Premier League, awans do Ligi Europy |
| 2013–14 | Roberto Martínez | 5. miejsce, 72 punkty — rekord punktowy klubu w PL |
Roberto Martínez poprowadził Everton do 1/8 finału Ligi Europy UEFA w sezonie 2014–15, gdzie klub odpadł po porażce z Dynamem Kijów, a w lidze zajął 11. miejsce. Kolejne lata przyniosły karuzelę trenerską — na ławce Evertonu zasiadali m.in. Ronald Koeman, Sam Allardyce, Marco Silva, Carlo Ancelotti, Rafa Benítez i Frank Lampard.
Derby Merseyside — najważniejszy mecz w kalendarzu
Głównym rywalem Evertonu jest Liverpool, którego stadion Anfield dzieli od Goodison Park niecałe półtorej kilometra — oba kluby rozgrywają derby Merseyside. To jedno z najgorętszych lokalnych starć w całej Europie — miasto podzielone na dwie połowy, rodziny podzielone na dwa obozy.
Everton powstał w 1878 roku, czyli o cztery lata wcześniej niż największy rywal z tego samego miasta — Liverpool FC. Historia jest po stronie Toffees, choć ostatnie dekady zdecydowanie należą do The Reds. Rekordowa frekwencja ligowa w historii Evertonu wyniosła 78 299 widzów podczas meczu właśnie z Liverpoolem, 18 września 1948 roku.
Goodison Park — pożegnanie z legendą
Everton był gospodarzem Goodison Park od 1892 roku. Przez ponad 130 lat ten stadion był sercem klubu — miejscem dziewięciu mistrzostw, pięciu pucharów i niezliczonych derby. Goodison Park był domem Evertonu od 1892 roku, ale teraz zastąpił go Hill Dickinson Stadium.
Przeprowadzka była jednym z największych wydarzeń w historii klubu. Nowa era na Hill Dickinson Stadium zaczęła się obiecująco — wygraną 2–0 z Brighton przed widownią liczącą blisko 52 000 kibiców. Bramki dla Toffees zdobyli Iliman Ndiaye i James Garner, a dwie asysty zaliczył Jack Grealish w swoim pierwszym meczu w barwach Evertonu.
Hill Dickinson Stadium mieści 52 888 kibiców — to prawie o 13 500 więcej niż stary Goodison Park. Dla porównania: rekordowa widownia na Goodison Park wyniosła 78 299 osób — na mecz z Liverpoolem w 1948 roku.
Trofea — pełne zestawienie
- Mistrzostwo Anglii (First Division / Premier League): 9 tytułów (1890–91, 1914–15, 1927–28, 1931–32, 1938–39, 1962–63, 1969–70, 1984–85, 1986–87)
- Puchar Anglii (FA Cup): 5 triumfów (1906, 1933, 1966, 1984, 1995)
- Puchar Zdobywców Pucharów UEFA: 1 tytuł (1985)
- Community Shield / Tarcza Charytatywna: 9 triumfów
Największym i jedynym osiągnięciem Evertonu na arenie międzynarodowej jest wywalczenie Pucharu Zdobywców Pucharów w 1985 roku. Klub nigdy nie grał w Lidze Mistrzów — co przy dziewięciu mistrzostwach krajowych brzmi jak paradoks, ale to efekt tego, że większość tytułów przypadła na czasy przed erą Champions League.
Aktualna sytuacja — David Moyes i nowy rozdział
Od Wielkanocy 2025 roku Everton ponownie prowadzi David Moyes, który wrócił do klubu po raz drugi, z zamiarem odbudowania jego sportowej pozycji. To powrót do korzeni — Moyes zarządzał The Toffees przez jedenaście lat i jest kojarzony z najstabilniejszym, choć mało spektakularnym, okresem klubu w erze Premier League.
W ostatnich latach The Toffees częściej walczyli o utrzymanie niż o europejskie puchary, co drastycznie obniżyło ich pozycję w rankingach opartych na aktualnej formie. Nowy stadion to szansa na reset — finansowy i wizerunkowy. Choć klub przeżywa najdłuższą suszę bez trofeum, nowa era na Hill Dickinson Stadium ma być początkiem odbudowy.
W bieżącym sezonie wyróżniają się przede wszystkim gracze odpowiedzialni za kreację i bramki. W ligowej klasyfikacji strzelców Evertonu prowadzi Kiernan Dewsbury-Hall z 6 golami, tyle samo ma Thierno Barry, a Iliman Ndiaye dołożył 5 trafień. Najwięcej asyst w lidze zalicza Jack Grealish — 6, za nim plasują się James Garner z 5 i Ndiaye z 3.
