Crystal Palace to jeden z tych klubów, które przez dekady funkcjonowały gdzieś na obrzeżach angielskiej piłkarskiej elity — ani na dnie, ani w czołówce. Wszystko zmieniło się jednak w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy: FA Cup 2025, Community Shield 2025 i UEFA Conference League 2026 to trzy trofea, które całkowicie przepisały historię Orłów z Selhurst Park. Dla kogoś, kto dopiero zaczyna śledzić ten klub, to idealny moment, żeby zrozumieć, skąd pochodzi Crystal Palace i gdzie jest dziś.
Crystal Palace: rozgrywki bieżącego sezonu
Crystal Palace prowadzi aktywne zmagania w kilku rozgrywkach jednocześnie — Premier League, puchary krajowe oraz europejskie tło po historycznym sezonie 2025/26. Terminarz jest napięty, a każdy tydzień przynosi nowe spotkania. Kompletne zestawienie meczów Crystal Palace z aktualnego sezonu — daty, godziny, rywale i wyniki — znajdziesz w tabeli poniżej.
Historia: od 1861 do Selhurst Park
Klub uznaje oficjalnie rok 1861 jako zweryfikowaną datę założenia — historyk Peter Manning spędził pięć lat, zbierając dokumenty potwierdzające nieprzerwany związek między amatorskim a profesjonalnym klubem. Profesjonalny Crystal Palace Football Club powstał jednak w 1905 roku, kiedy Crystal Palace Company postanowiła powołać drużynę, która miała przyciągać turystów na tereny parku rozrywki.
Kiedy klub zaczął działać profesjonalnie, próbował dołączyć do Football League, ale bez powodzenia — zamiast tego grał w Southern League Second Division. Do Football League dołączył dopiero w 1920 roku. W 1924 roku klub przeniósł się na swój obecny stadion — Selhurst Park.
Największa widownia w historii Selhurst Park liczyła 51 801 osób — tyle przyszło na mecz z Burnley w 1979 roku, kiedy Palace awansowało do najwyższej klasy rozgrywkowej.
Yo-yo club: wzloty i upadki między ligami
Przez większą część swojej historii Crystal Palace funkcjonowało jako typowy „yo-yo club” — klub skaczący między pierwszą a drugą ligą angielską. Orły zdobyły tytuł Division Two w sezonie 1978/79, ale po 13. miejscu w 1979/80 znów spadły. Kolejny powrót nastąpił w 1989 roku po pokonaniu Blackburn Rovers w barażach, a trzy lata później klub stał się jednym z założycieli Premier League w 1992 roku.
Pierwsza przygoda z Premier League skończyła się jednak spadkiem w ostatnim meczu sezonu. Co ciekawe, 49 punktów zdobytych przez Palace w tamtym sezonie to do dziś rekord Premier League dla zespołu spadającego z ligi.
Po relegacji w 1998 roku klub popadł w kłopoty finansowe i dwukrotnie ogłaszał administrację — w 1999 i 2010 roku. Mimo to zdołał się podnieść i wrócić do Premier League w 2013 roku, gdzie pozostaje nieprzerwanie do dziś.
Najlepszy sezon w historii: 1990/91
Najlepszym sezonem ligowym w historii Crystal Palace był rok 1990/91, kiedy klub walczył o mistrzostwo Anglii, ostatecznie zajmując trzecie miejsce za Arsenalem i Liverpoolem. Trenerem był wówczas Steve Coppell — postać kultowa dla kibiców z Selhurst Park.
Klub nie dostał jednak miejsca w europejskich rozgrywkach, bo po katastrofie na Heysel angielskie drużyny były nisko sklasyfikowane w UEFA, a jedyne dostępne miejsce w Pucharze UEFA przypadło Liverpoolowi.
3. miejsce w sezonie 1990/91 to najwyższe ligowe osiągnięcie Crystal Palace w całej historii klubu. Najlepszy wynik w erze Premier League to 10. miejsce w sezonie 2014/15.
Trofea: skromna szafa, wielkie przełomy
Przez długi czas szafa z trofeami Crystal Palace świeciła względną pustką — kilka tytułów niższych lig i regionalnych pucharów, ale żadnego dużego. Klub zdobył tytuły mistrzowskie drugiej ligi w sezonach 1978/79 i 1993/94, a wcześniej, w 1920/21, tytuł trzeciej ligi. W EFL Cup, mimo udziału w każdej edycji od początku rozgrywek w 1960/61, Crystal Palace nigdy nie dotarło nawet do finału.
Wszystko zmieniło się jednak w 2025 i 2026 roku:
- FA Cup 2025 — Crystal Palace pokonało Manchester City w finale.
- Community Shield 2025 — po remisie 2:2 z Liverpoolem (gole Mateya i Sarra), Orły wygrały rzuty karne 3:2.
- UEFA Conference League 2026 — Crystal Palace pokonało Rayo Vallecano 1:0 w finale w Lipsku.
Było to pierwsze w historii Premier League zwycięstwo angielskiego klubu w europejskich rozgrywkach w debiutanckim sezonie na kontynencie.
Droga przez Europę: Conference League 2025/26
Jak Palace dostało się do Europy
Zwycięstwo w FA Cup 2025 dało Crystal Palace miejsce w Lidze Europy UEFA 2025/26. Jednak w tamtym czasie większościowym właścicielem klubu był Amerykanin John Textor, który był jednocześnie głównym udziałowcem francuskiego Lyonu. Sytuacja ta skomplikowała kwestię startu w Europie, a klub ostatecznie trafił do Conference League.
Triumf w finale
Finał odbył się 27 maja 2026 roku na Red Bull Arena w Lipsku, przy 39 176 widzach. Człowiekiem meczu został Adam Wharton. Crystal Palace wygrało spotkanie 1:0, zdobywając pierwsze trofeum UEFA Conference League w historii klubu.
Najlepszym strzelcem całego turnieju był Ismaïla Sarr z Crystal Palace — 9 goli. Senegalski skrzydłowy zdobył też nagrodę dla najlepszego zawodnika rozgrywek.
Jako zwycięzca Conference League, Crystal Palace zakwalifikowało się do fazy ligowej Ligi Europy UEFA 2026/27.
Legendy Selhurst Park: najlepsi strzelcy i rekordziści
Wszech czasów najlepszym strzelcem Crystal Palace jest Peter Simpson, który zdobył 165 goli podczas pięciu sezonów spędzonych w klubie (1929–1934). Rekord występów należy natomiast do szkockiego obrońcy Jima Cannona, który rozegrał 600 meczów dla Orłów — całą karierę spędził na Selhurst Park.
Wśród nowszych legend klubu wyróżnia się kilka nazwisk:
- Ian Wright i Mark Bright — duet napastników, który uznawany jest za najlepszą parę ofensywną w historii Crystal Palace.
- Wilfried Zaha — przez lata twarz klubu, jeden z najlepszych skrzydłowych Premier League swojego pokolenia.
- Eberechi Eze — przez pięć lat rozwijał się na Selhurst Park, stając się jednym z najbardziej cenionych ofensywnych zawodników ligi. W lecie 2025 roku Arsenal zapłacił za niego 67,5 mln funtów.
| Zawodnik | Rola | Osiągnięcie |
|---|---|---|
| Peter Simpson | Napastnik | 165 goli – rekord wszech czasów |
| Jim Cannon | Obrońca | 600 meczów – rekord występów |
| Ian Wright | Napastnik | Legenda klubu, ikona lat 80. i 90. |
| Wilfried Zaha | Skrzydłowy | Twarz klubu przez ponad dekadę |
| Ismaïla Sarr | Skrzydłowy | 9 goli w Conference League 2025/26, MVP turnieju |
| Eberechi Eze | Pomocnik/skrzydłowy | Sprzedany do Arsenalu za £67,5 mln (2025) |
Finały FA Cup: trzy podejścia, jeden triumf
Crystal Palace dotarło do finału FA Cup po raz pierwszy w 1990 roku. Kolejny finał przyszedł w 2016 roku — zakończył się porażką. Dopiero trzecia próba, w 2025 roku, przyniosła upragnione trofeum. Trzy finały w ciągu 35 lat to historia, która dobrze oddaje charakter tego klubu: wytrwały, cierpliwy, potrafiący czekać na swój moment.
Sezon 2025/26 w Premier League: kontekst rozgrywek
Sezon 2025/26 Crystal Palace zaczęło od historycznie mocnej pozycji — po kampanii, w której klub ustanowił rekord punktowy w Premier League. Inauguracja ligowa odbyła się wyjazdowym meczem z Chelsea na Stamford Bridge, 17 sierpnia 2025 roku.
W świątecznym kalendarzu Orły zagrały u siebie z Tottenhamem (27 grudnia) i Fulham (30 grudnia), a Nowy Rok przywitały wyjazdowym meczem z Newcastle United (3 stycznia). Sezon ligowy zakończył się meczem z Arsenalem na Selhurst Park — 24 maja 2026 roku.
Crystal Palace to dziś klub, który ma za sobą jeden z najlepszych okresów w całej swojej historii. Trzy trofea w niespełna rok, debiut w Europie zakończony triumfem — Orły z południa Londynu przestały być tylko tłem dla ligowej czołówki.
