FC Schalke 04 to klub, który przeszedł drogę od dominacji w niemieckim futbolu lat 30. i 40. do dramatycznych spadków w ostatnich latach. Pozycja Schalke w rankingach europejskich i krajowych spadła z czołówki do drugiej ligi, a dług przekraczający 217 milionów euro stawia pod znakiem zapytania przyszłość jednej z najbardziej utytułowanych drużyn w historii Niemiec.
Historia tego klubu z Gelsenkirchen to opowieść o ekstremalnych wzlotach i upadkach. Schalke zdobyło siedem tytułów mistrzowskich, pięć Pucharów Niemiec i Puchar UEFA, ale nigdy nie wygrało Bundesligi od jej powstania w 1963 roku. Ranking Schalke 04 w europejskim futbolu zmienił się diametralnie – od półfinału Ligi Mistrzów w 2011 roku do walki o utrzymanie w drugiej lidze.
| # | Drużyna | M | PKT | Z | R | P | Bramki | +/- | Forma |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Schalke 04↑ | 24 | 47 | 14 | 5 | 5 | 34:21 | +13 | |
| 2 | SC Paderborn↑ | 24 | 46 | 14 | 4 | 6 | 40:27 | +13 | |
| 3 | Darmstadt 98↑ | 24 | 45 | 12 | 9 | 3 | 45:28 | +17 | |
| 4 | SV Elversberg | 24 | 45 | 13 | 6 | 5 | 43:26 | +17 | |
| 5 | Hannover 96 | 24 | 45 | 13 | 6 | 5 | 42:30 | +12 | |
| 6 | Kaiserslautern | 24 | 37 | 11 | 4 | 9 | 40:35 | +5 | |
| 7 | Hertha Berlin | 24 | 37 | 10 | 7 | 7 | 34:29 | +5 | |
| 8 | Karlsruher SC | 24 | 33 | 9 | 6 | 9 | 37:44 | -7 | |
| 9 | 1. FC Nürnberg | 24 | 30 | 8 | 6 | 10 | 31:34 | -3 | |
| 10 | VfL Bochum | 24 | 29 | 7 | 8 | 9 | 32:30 | +2 | |
| 11 | Fortuna Düsseldorf | 24 | 28 | 8 | 4 | 12 | 23:34 | -11 | |
| 12 | Arminia Bielefeld | 24 | 27 | 7 | 6 | 11 | 36:33 | +3 | |
| 13 | Preußen Münster | 24 | 26 | 6 | 8 | 10 | 29:36 | -7 | |
| 14 | Dynamo Drezno | 24 | 25 | 6 | 7 | 11 | 35:41 | -6 | |
| 15 | Holstein Kiel | 24 | 25 | 6 | 7 | 11 | 29:35 | -6 | |
| 16 | Eintracht Braunschweig↓ | 24 | 25 | 7 | 4 | 13 | 27:42 | -15 | |
| 17 | 1. FC Magdeburg↓ | 24 | 23 | 7 | 2 | 15 | 35:47 | -12 | |
| 18 | Greuther Fürth↓ | 24 | 23 | 6 | 5 | 13 | 35:55 | -20 |
Złota era – dominacja przed powstaniem Bundesligi
Schalke 04 jest szóstym najbardziej utytułowanym klubem w Niemczech z siedmioma tytułami mistrzowskimi (1934, 1935, 1937, 1939, 1940, 1942 i 1958). To była era, w której klub z dzielnicy górniczej Gelsenkirchen zdominował niemiecki futbol.
W Gaulidze Westfalen Schalke wygrywało tytuł w każdym z jedenastu sezonów ligi, zdobywając następnie sześć tytułów mistrzowskich i jeden Puchar Niemiec w okresie od 1934 do 1942 roku. Drużyna znana jako „Kreisel” (wirująca bączek) stała się symbolem niemieckiego futbolu tamtych czasów.
Zwycięstwo 9:0 nad Admirą Wiedeń w 1939 roku pozostaje najwyższym wynikiem w historii finałów mistrzostw Niemiec
Ostatni tytuł mistrzowski Schalke zdobyło w 1958 roku, pięć lat przed powstaniem Bundesligi. To był koniec złotej ery – od tamtej pory pozycja Schalke w rankingach nigdy nie osiągnęła podobnych wyżyn w kontekście tytułów krajowych.
Era Bundesligi – blisko, ale jednak za daleko
Schalke ma niepożądany rekord bycia klubem, który rozegrał najwięcej sezonów w Bundeslidze bez zdobycia Meisterschale. To paradoks – klub z siedmioma tytułami mistrzowskimi nigdy nie wygrał ligi od 1963 roku.
Najbliżej byli w sezonie 2000/01, gdy gol Bayern Monachium w doliczonym czasie gry w ostatniej kolejce odebrał im tytuł. Ten moment pozostaje jednym z najbardziej bolesnych w historii klubu – Schalke straciło tytuł w 4. minucie doliczonego czasu gry.
| Sezon | Pozycja w Bundeslidze | Uwagi |
|---|---|---|
| 2000/01 | 2. miejsce | Strata tytułu w ostatniej minucie sezonu |
| 2004/05 | 2. miejsce | Finał Pucharu Niemiec |
| 2006/07 | 2. miejsce | – |
| 2009/10 | 2. miejsce | – |
| 2017/18 | 2. miejsce | Ostatnie wicemistrzostwo |
Ranking Schalke 04 w Bundeslidze pokazuje dziesięć pozycji wicemistrzowskich (1971/72, 1976/77, 2000/01, 2004/05, 2006/07, 2009/10 i 2017/18). Klubowi brakowało tego ostatniego kroku do mistrzostwa.
Sukcesy w pucharach – jedyna europejska trofeum
Podczas gdy tytuł mistrzowski pozostawał poza zasięgiem, Schalke odnosiło sukcesy w rozgrywkach pucharowych. W 1997 roku Schalke zdobyło Puchar UEFA, pokonując Inter Mediolan w San Siro po rzutach karnych w rewanżowym meczu.
Drużyna prowadzona przez holenderskiego trenera Huuba Stevensa zdobyła przydomek „Euro Fighters”, który pozostaje w użyciu wśród kibiców, a Stevens szybko zyskał status kultowej postaci.
Puchar Niemiec był łaskawszy dla Schalke niż liga:
- 1972 – zmiażdżenie Kaiserslautern 5:0, najwyższe zwycięstwo w finale Pucharu Niemiec w tamtym czasie
- 2001 i 2002 – dwa kolejne triumfy w Pucharze Niemiec
- 2011 – piąty Puchar Niemiec oraz półfinał Ligi Mistrzów, gdzie przegrali z Manchester United wynikiem 6:1
Łącznie Schalke zdobyło pięć Pucharów Niemiec i Puchar UEFA w 1997 roku. Ranking Schalke w europejskich rozgrywkach osiągnął szczyt właśnie w tym okresie.
Turbulentne lata 80. – trzy spadki z Bundesligi
Na początku lat 80. Schalke wpadło w kłopoty i spadło do drugiej ligi w sezonie 1981-82, a po awansie ponownie w 1983-84. Wróciło do najwyższej klasy w 1984 roku, ale spadło ponownie do drugiej ligi w 1988 roku.
Pozycja Schalke 04 w rankingach niemieckiego futbolu dramatycznie spadła w tej dekadzie. Burzliwa dekada przyniosła trzy spadki, ale dwa awanse. Klub wrócił do Bundesligi w 1991 roku i pozostał tam do 2021 roku.
Półfinał Pucharu Niemiec 1984 przeszedł do historii: drugoligowe Schalke zremisowało 6:6 po dogrywce z Bayernem Monachium. 18-letni Olaf Thon strzelił wyrównującego gola w 123. minucie. Schalke przegrało powtórkę 3:2
30 lat w elicie – stabilność przed katastrofą
Po powrocie do Bundesligi w sezonie 1991-92 Schalke pozostało w najwyższej klasie rozgrywkowej do 2021 roku. To był okres, w którym ranking Schalke 04 w Bundeslidze stabilizował się w czołówce.
Klaus Fichtel rozegrał najwięcej meczów w Bundeslidze dla Schalke (477), a Klaus Fischer strzelił najwięcej goli (182). To był złoty okres pod względem stabilności, choć bez upragnionego tytułu mistrzowskiego.
W 2012 roku, zajmując trzecie miejsce w Bundeslidze, Schalke zakwalifikowało się do Ligi Mistrzów po raz piąty w historii klubu. Pozycja Schalke w rankingach UEFA była wtedy solidna – klub regularnie grał w europejskich pucharach.
Infrastruktura i rozwój
W 2001 roku ukończono budowę trzeciego stadionu klubu. Z ruchomą murawą i zsuwnym dachem Veltins Arena była najnowocześniejszym stadionem piłkarskim w Europie.
Początek końca – katastrofalny sezon 2020/21
Ranking Schalke 04 w Bundeslidze zaczął gwałtownie spadać pod koniec lat 2010. W drugiej połowie sezonu 2019-20 Schalke ustanowiło nowy klubowy rekord 16 meczów ligowych bez zwycięstwa między 25 stycznia a 27 czerwca 2020 roku.
Seria bez wygranej wydłużyła się z 18 do 28 meczów Bundesligi, zbliżając Schalke do pobicia rekordu wszech czasów wynoszącego 31 meczów bez wygranej, ustanowionego przez SC Tasmania 1900 Berlin w sezonie 1965-66.
Klub przechodził kryzys zarządczy:
- W bieżącym sezonie Schalke przeszło przez pięciu trenerów
- Christian Gross był najmniej skutecznym trenerem Schalke od Karla-Heinza Marotzke w 1967 roku ze średnią 0,45 punktu na mecz
- 9 stycznia 2021 Schalke w końcu odniosło zwycięstwo nad 1899 Hoffenheim, unikając wyrównania rekordu Tasmanii Berlin
Schalke 04 spadło z Bundesligi po raz pierwszy od 33 lat we wtorek 20 kwietnia 2021 roku po przegranej 1:0 z Arminią Bielefeld, pozostając na ostatnim miejscu, 13 punktów od miejsca barażowego przy zaledwie czterech pozostałych meczach. Mocny strzał Fabiana Klosa w 50. minucie przypieczętował los Schalke, które zdobyło zaledwie dwa zwycięstwa w całym sezonie.
Schalke straciło 76 goli – więcej niż jakakolwiek inna drużyna w całym sezonie od 2000 roku
Krótki powrót i natychmiastowy spadek
Odbudowa w drugiej Bundeslidze przebiegła zgodnie z planem – Schalke wróciło jako mistrz, ale natychmiastowy spadek ponownie w 2023 roku pozostawia przyszłość klubu w niepewności.
Schalke zakończyło sezon 2022/23 na 17. miejscu w tabeli ligowej i zostało ponownie zdegradowane do drugiej Bundesligi po przegranej 4:2 z RB Lipsk w ostatniej kolejce.
Ranking Schalke 04 w Bundeslidze w sezonie 2022/23 pokazał, że klub nie był gotowy na powrót do elity. Po czterech porażkach w pierwszych siedmiu meczach sezonu 2023-24 w drugiej Bundeslidze trener Thomas Reis został zwolniony 27 września 2023 roku.
Kryzys finansowy – 217 milionów euro długu
Długi klubu wynoszą 217 milionów euro, wynikające z wysokich transferów, pożyczonych pieniędzy i utraty dochodów związanych z grą w najwyższych ligach. Pozycja Schalke w rankingach finansowych niemieckich klubów jest alarmująca.
Chociaż udało się zmniejszyć kwotę zadłużenia, Niemiecki Związek Piłki Nożnej (DFB) przyznał im warunkową licencję, powołując się na „deficyt płynności”. Klub otrzymał bezwarunkową licencję na grę w drugiej Bundeslidze w sezonie 2024-25, jeśli utrzyma się na powierzchni.
W styczniu 2024 Sky poinformowało, że sytuacja finansowa Schalke może doprowadzić do końca klubu w obecnej formie do końca sezonu. W przypadku spadku z drugiej Bundesligi Schalke nie otrzymałoby licencji na trzecią ligę i musiałoby grać w Regionallidze West, czwartej lidze niemieckiego futbolu.
Obecnie Schalke zajmuje 12. miejsce z 37 punktami, ale ma zaledwie pięć punktów przewagi nad strefą spadkową
Rekordy klubowe – jasne i ciemne strony historii
Ranking Schalke 04 pod względem rekordów klubowych pokazuje ekstrema:
| Kategoria | Rekord | Szczegóły |
|---|---|---|
| Największe zwycięstwo ligowe | 7:0 | vs Bayern Monachium (na wyjeździe), Bundesliga, 9 października 1976 |
| Największa porażka | 0:11 | vs Borussia Mönchengladbach (na wyjeździe), Bundesliga, 7 stycznia 1967 |
| Najwięcej goli w sezonie | 95 | 2. Bundesliga, 1983-84, 38 meczów |
| Najstarszy zawodnik | Klaus Fichtel | 43 lata, 184 dni (21 maja 1988, również rekord ligi) |
| Największe zwycięstwo w Pucharze | 11:1 | vs FC Teningen (na wyjeździe), 31 lipca 2011 |
Revierderby – matka wszystkich derbów
Rywalizacja Schalke z sąsiadami z Dortmundu znana jest jako Revierderby – lub „Matka wszystkich derbów”, ze względu na to, jak ogromne stało się to spotkanie. Stworzyły one jedne z najwspanialszych meczów w historii Bundesligi z zadziwiającymi zwrotami akcji.
Rekordowe zwycięstwo w Revierderby: 10:0 vs Borussia Dortmund (u siebie), Gauliga Westfalen, 20 października 1940. W erze Bundesligi rekordowe zwycięstwo w derbach to 6:1 vs Borussia Dortmund (u siebie), 10 grudnia 1985.
11 marca 2023 roku, w setnym derbach między dwoma klubami, Schalke zremisowało 2:2 z Borussią Dortmund, która zajmowała wtedy drugie miejsce. To zakończyło serię ośmiu zwycięstw Dortmundu z rzędu.
Ranking członkostwa – czwarta największa drużyna na świecie
Schalke ma zaszczyt bycia czwartym co do wielkości klubem piłkarskim na świecie pod względem członkostwa, po Bayernie, portugalskiej Benfice i regionalnych rywalach Borussii Dortmund.
Schalke należy do najbardziej żarliwie wspieranych klubów w Niemczech i zazwyczaj przyciąga ponad 60 000 kibiców na mecze domowe. Pozycja Schalke w rankingach frekwencji zawsze była imponująca, nawet w trudnych czasach.
Obecna sytuacja – walka o przetrwanie
Ranking Schalke 04 w drugiej Bundeslidze w sezonie 2024/25 pokazuje klub w trudnej sytuacji. Schalke zakończyło pierwszą połowę sezonu na 14. pozycji, trzy punkty przed strefą spadkową.
W przypadku spadku – i niespełnienia warunków ustalonych przez Federację – karą dla Schalke byłaby degradacja do regionalnych lig kraju. Jeśli Schalke 04 spadnie do lig amatorskich, dni giganta, który przynosił radość ponad 160 tysiącom kibiców w magicznych nocach Ligi Mistrzów i ekscytujących meczach Bundesligi, miną bezpowrotnie.
Pozycja Schalke w rankingach UEFA spadła drastycznie. Klub, który jeszcze w 2011 roku grał w półfinale Ligi Mistrzów, teraz walczy o utrzymanie w drugiej lidze. Schalke utraciło również status jednego z trzech klubów, które zmierzyły się z każdym innym możliwym klubem Bundesligi, po tym jak nie zagrało przeciwko Heidenheim w sezonie 2023/24 i Holstein Kiel w 2024/25.
Perspektywy – czy Schalke wróci na szczyt?
Historia pokazuje, że Schalke potrafi się podnosić po upadkach. Po trzech spadkach w latach 80. klub wrócił i spędził 30 lat w Bundeslidze. Jednak obecna sytuacja jest bardziej skomplikowana – długi, problemy strukturalne i konkurencja w niemieckim futbolu są większe niż kiedykolwiek.
Ranking Schalke 04 w historii niemieckiego futbolu pozostaje imponujący: siedem tytułów mistrzowskich, pięć Pucharów Niemiec, Puchar UEFA. Ale przyszłość zależy od tego, czy klub potrafi ustabilizować finanse i odbudować drużynę zdolną do powrotu do Bundesligi.
Pozycja Schalke w rankingach może się jeszcze zmienić, ale wymaga to fundamentalnej przebudowy – od zarządzania klubem, przez finanse, po kadrę. Bez tego rankingi Schalke 04 będą tylko wspomnieniem świetności, która minęła.
